elsene.be

Gemeenteraadsverkiezingen

Bij de gemeenteraadsverkiezingen kunnen de burgers de leden van de gemeenteraad van hun gemeente kiezen. Deze verkiezingen vinden plaats op 2de zondag van de maand oktober.

De kiezers

Alle Belgen, mannen en vrouwen, die minstens 18 jaar oud zijn en van hun burgerrechten en politieke rechten genieten, zijn verplicht om te gaan stemmen in de gemeente waar ze in het bevolkingsregister zijn ingeschreven op 1 augustus van het jaar waarin de verkiezingen worden gehouden.

Bij deze verkiezingen kunnen buitenlanders die in België wonen eveneens hun stem uitbrengen op voorwaarde dat ze zich vóór 1 augustus van het jaar van de verkiezingen hebben ingeschreven op de kiezerslijsten van de gemeente waar zij wonen.

Voorwaarden waaraan de Europese burgers moeten voldoen

Voorwaarden waar de niet-Europese burgers moeten voldoen

Deze formulieren zijn gratis verkrijgbaar bij de gemeente. Ze kunnen volledig ingevuld afgegeven worden aan het loket van de bevolkingsdienst of per post opgestuurd worden samen met een kopie van de identiteitskaart.

Zodra iemand op de kiezerslijst staat, is hij verplicht om te gaan stemmen. De officiële goedkeuring om als niet-Belg te stemmen blijft geldig zolang de persoon in kwestie de kiesvoorwaarden vervult en geen afstand doet van zijn hoedanigheid buitenland, ongeacht de Belgische gemeente waarin hij woonachtig is.

Wie zonder geldige reden niet gaat stemmen, kan door de politierechtbank worden veroordeeld en een boete krijgen.

De kandidaten voor de verkiezingen

De kandidaat moet stemgerechtigd zijn. De kandidatuur moet ondertekend zijn door twee uittredende gemeenteraadsleden of door minstens 5 tot 100 gemeentekiezers (naar gelang van het aantal inwoners van de gemeente). De kandidatuur moet aan de voorzitter van het hoofdbureau van de gemeente overhandigd worden.

Kunnen als gemeenteraadsleden verkozen worden :

  • Belgische burgers
  • Europese burgers
Kunnen als schepenen verkozen worden :
  • Belgische burgers
  • Europese burgers
Kunnen als burgemeester aangesteld worden :
  • alleen Belgische burgers.

De oproeping

Elke kiezer krijgt een persoonlijke oproepingsbrief die door het College van Burgemeester en Schepenen wordt gestuurd. In deze brief staan het adres van het kiesbureau waarin de kiezer zich moet begeven.

De kiezer moet persoonlijk zijn stem uitbrengen. Sommige kiezers mogen echter volmacht aan een andere kiezer geven om in hun naam te stemmen :

  • de kiezer die wegens ziekte of gebrekkigheid niet in staat is om naar het stembureau te gaan. Een medische attest is vereist;
  • de kiezer die wegens beroeps- of dienstredenen niet in staat is om naar het stembureau te gaan. Dit moet gestaafd worden door de werkgever;
  • de kiezer die het beroep van schipper, marktkramer of van kermisreiziger uitoefent, alsook zijn gezinsleden. Dit moet blijken uit een attest van de burgemeester beschikbaar bij de dienst Bevolking;
  • de kiezer die, op de dag van de stemming, in staat van ontzetting van vrijheid is. Dit moet aan de hand van een attest gestaafd worden door de directie van de instelling waar je verblijft;
  • de kiezer die uit geloofsovertuiging niet in staat is om naar het stembureau te gaan. Dit moet blijken uit een verklaring van de religieuse overheid;
  • de student die om studieredenen niet in staat is om naar het stembureau te gaan. Hiertoe moet de schooldirectie een bewijsschrift afleveren;
  • de kiezer die op de dag van de stemming afwezig is van zijn woonplaats wegens tijdelijk verblijf in het buitenland. In dit geval moet je ten laatste vijftien dagen voor de verkiezingen een aanvraag indienen bij de dienst Bevolking. Indien dit aanvaard wordt, krijg je een attest dat je ervan vrijstelt om persoonlijk te gaan stemmen.

Elke volmachtdrager mag maar één volmacht krijgen. Het formulier is beschikbaar bij het Gemeentebestuur (Dienst Bevolking). De volmachtdrager moet gaan stemmen in het bureau waar de volmachtgever zou moeten stemmen.

De stemming

De stemming begint om 8 uur in de bureaus waar de elektronische (geautomatiseerde) stemming van toepassing is, zoals te Elsene. De kiezer begeeft zich naar het stembureau met zijn oproepingsbrief (waarop het uur van einde van de stemming wordt vermeld) en zijn identiteitskaart.

De kiezers die samen in het kieslokaal worden toegelaten mag geenszins het aantal vrije stemhokjes overschrijden. De kiezers mogen in dit lokaal verblijven alléén de tijd nodig is om te stemmen.

Wanneer de kiezer zich aanmeldt om te kiezen geeft hij zijn oproepingsbrief en zijn identiteitskaart af. De secretaris stipt zijn naam op de kiezerslijst aan. De voorzitter of één van zijn bijzitters doet hetzelfde op een andere lijst en kijkt na of de gegevens van deze lijst met deze van de oproepingsbrief en van de identiteitskaart kloppen.

In Elsene, waar de elektronische stemming van toepassing is krijgt de kiezer een magneetkaart. Dan begeeft hij zich naar het stemhokje.

In elk kieshokje staat een kiesmachine. Deze is voorzien met een beeldscherm, een magneetkaartenlezer - opnemer en een lichtpen. Om zijn stem uit te brengen, brengt de kiezer eerst zijn magneetkaart in de lezer - opnemer van de kiesmachine, de pijl naar boven gericht. Te Elsene zoals in de andere gemeenten van het arrondissement van Brussel - Hoofdstad, nadat de kiezer zijn magneetkaart in de machine heeft gestoken wordt hij eerst verzocht de taal te kiezen waarin hij de stemming wenst uit te brengen.

Nadat hij de taal heeft gekozen worden de lijsten volgens afkorting en volgnummer voorgesteld. De kiezer kiest de lijst door de lichtpen haaks op het bijbehorende hokje aan te brengen. De kiezer doet hetzelfde indien hij blanco wenst te stemmen.

Nadat de kiezer een lijst heeft gekozen krijgt hij op het scherm de naam en de voornaam van elke kandidaat van die lijst te lezen. De kiezer brengt zijn stem uit door de lichtpen haaks op het beeldscherm aan te brengen en lichtjes te drukken :

  • op het hokje bovenaan de lijst indien hij met de volgorde der kandidaten instemt;
  • of op het hokje /de hokjes naast één of meerdere kandidaat/kandidaten van dezelfde lijst.

Nadat hij zijn stem heeft uitgebracht wordt de kiezer uitgenodigd zijn keuze te bevestigen in de grijs gekleurde zone. Zo lang de kiezer zijn keuze niet heeft bevestigd kan hij de stemming hervatten.

Wanneer de kiezer heeft gestemd wordt de magneetkaart uit de kiesmachine vrijgemaakt. Door de magnetische kaart opnieuw in te brengen in de stemmachine, kan hij zijn stem op het scherm bekijken; hij kan deze echter niet meer wijzigen.

De kiezer geeft de kaart af aan de voorzitter of aan de door hem aangeduide bijzitter. Deze laatste controleert of de kaart geen kenmerk, opschrift of teken van beschadiging draagt. De kiezer wordt dan verzocht de kaart in de elektronische stembus te steken, waar ze zal blijven nadat de informatie die erop staat naar de originele geheugendrager is overgebracht. Na zijn identiteitskaart en zijn afgestempelde kiesbrief te hebben teruggekregen, verlaat de kiezer het lokaal.

Wanneer is een stemming geldig ?

Om geldig te stemmen mag de kiezer alléén voor één lijst per verkiezing stemmen, op de volgende wijze :

  • hij stemt door het aantekenen van het stemhokje bovenaan één lijst (de lijststemming);
  • hij stemt door het aantekenen van het/de stemhokje(s) naast de naam/namen van één of meerdere kandidaat/-daten van dezelfde lijst.

Indien de kiezer tegelijkertijd voor één lijst en voor één of meerdere kandidaten van dezelfde lijst stemt wordt de lijststemming niet goedgekeurd. Indien de kiezer meerdere stemhokjes aantekent (stemhokjes bovenaan of stemhokjes naast de namen van kandidaten) voor verschillende lijsten wordt zijn stemming als ongeldig beschouwd.

Het is ook mogelijk om "blanco" te stemmen. In geval van elektronisch stemmen, kan de kiezer de optie "blanco" aantikken. Deze stem telt niet mee.

Bijstand in het stembureau

Als je moeilijkheden ondervindt bij het uitbrengen van je stem, kan je je laten bijstaan door de voorzitter of een bijzitter van het stembureau die door de voorzitter wordt aangeduid.

Indien je ten gevolge van een fysieke handicap niet alleen het stemhokje binnenkan of zelf je stem niet kan uitbrengen, kan de voorzitter toestaan dat je je laat vergezellen door een begeleider of een helper.

De naam van die persoon wordt vermeld in het proces-verbaal. Enkel jijzelf mag bepalen wie die persoon is.

De verdeling van de zetels

In België is het systeem van evenredige vertegenwoordiging van toepassing. De toe te schrijven zetels worden tussen de lijsten verdeeld naar evenredigheid met de stemmen die de lijsten hebben gehaald. De berekeningsmethode die wordt gebruikt voor de evenredige vertegenwoordiging is het werk van Pr. Dr. Victor D'Hondt, hoogleraar in de rechten aan de Rijksuniversiteit Gent (1841-1901).

De zetels worden toegekend zodra de voorzitter van het hoofdbureau de processen-verbaal van al de bureaus van stemopneming heeft gekregen. In deze documenten wordt het aantal stemmen vermeld die elke lijst heeft gehaald. De resultaten die door al de bureaus van stemopneming werden geboekt worden dan bijeengeteld.

De toekenning van de zetels baseert zich op een systeem van volledig evenredige vertegenwoordiging volgens de hoogste gemiddelde. De aritmetische bewerkingen verlopen in drie fases :

  1. berekening van het kiesquotiënt van elke lijst;
  2. verdeling van de zetels tussen de lijsten;
  3. bekendmaking van de effectieve gekozenen en van de plaatsvervangers.

De berekening van het kiesquotiënt van elke lijst volgt uit de optelling van al de geldige stembiljetten die één stem aan de lijst geven, de lijststemmen even als de voorkeurstemmen.

Volgens de methode van Pr. Dr. D'Hondt worden de zetels als volgt verdeeld: het kiesquotiënt van elke lijst wordt achtereenvolgens door 1, - door 1,5, - door 2, - door 2,5 - door 3 - door 3,5 - door 4 - door 4,5 enz. verdeeld. In de praktijk en om de optelling te vergemakkelijken wordt het kiesquotiënt door het dubbele van deze cijfers verdeeld. Deze quotiënten worden volgens hun omvang geklasseerd, totdat men een aantal quotiënten bereikt dat gelijk is aan het aantal toe te kennen zetels.
De volgende operaties dienen uitgeoefend om de gekozenen binnen elke lijst bekend te maken :

  • optelling van het verkiesbaarheidcijfer :
    • aantal geldige stemmen = kiesquotiënt x behaalde zetels
    • verkiesbaarheidcijfer = geldige stemmen/behaalde zetels + 1
  • toekenning aan de kandidaten van de lijststemmen door overdracht :
    • aantal aanvullende stemmen = (aantal lijststemmen/2) x behaalde zetels;
    • de toekenning van de lijststemmen gebeurt volgens het principe van devolutie: de lijststemmen worden aan de voorkeurstemmen toegevoegd die de eerste kandidaat van de lijst heeft behaald totdat het verkiesbaarheidcijfer voor die lijst is bereikt. Het eventuele overschot wordt gelijkelijk aan de volgende kandidaat toegekend en zo voorts totdat al de lijststemmen zijn toegekend;
  • in geval van gelijkheid van stemmen tussen kandidaten van dezelfde lijst is de volgorde van de namen op het stembiljet beslissend.

De effectieve gekozenen zijn dus bekend. Men past dezelfde procedure aan om de volgorde der plaatsvervangers tussen de niet verkozen kandidaten te bepalen. De toekenning van de lijststemmen (aantal/2) gebeurt volgens de volgorde van de lijst, vanaf de eerste niet verkozen kandidaat.

De zetelverdeling in cijfers

De zetels binnen de Gemeenteraad zijn als volgt verdeeld :

  • 15 MR
  • 11 ECOLO
  • 8 PS - sp.a
  • 5 de Clippele - FDF
  • 4 CDH
De meerderheid in de Gemeenteraad is samengesteld uit 28 gemeenteraadsleden van PS, MR en de Clippele - FDF.

Laatste verandering: 2017-02-13 10:49:48